Europejski Trybunał Praw Człowieka wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 roku uwzględnił zarzuty skargi Klienta Kancelarii i uznał, że Sąd Okręgowy w Krakowie oraz Sąd Apelacyjny w Krakowie dopuściły się naruszenia art. 6 § 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez ograniczenie prawa do sądu.

Oba polskie Sądy, tj. Sąd Apelacyjny i Sąd Okręgowy odmówiły państwu Szewczykom (w owym czasie nie reprezentowanym przez Kancelarię) zwolnienia od uiszczenia opłaty sądowej od apelacji, jaką wnieśli od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie zasądzającego od nich solidarnie 634.254,15 USD. Państwo Szewczykowie, ze względu na złą sytuację finansową, nie byli w stanie wnieść opłaty wyższej niż 10.000 PLN, którą to kwotę deklarowali jako możliwą do poniesienia. Tymczasem Sądy uznały, że muszą wnieść opłatę w wysokości 60.000 PLN. Wskutek niemożności uiszczenia tej kwoty apelacja państwa Szewczyków nie była rozpoznawana (została odrzucona z powodu nieopłacenia).

Europejski Trybunał Praw Człowieka przyjął, iż odmowa zwolnienia Klientów Kancelarii z zapłaty opłaty sądowej była motywowana ochroną interesów majątkowych Skarbu Państwa. Trybunał stwierdził, że z treści uzasadnień orzeczeń Sądów obu instancji nie wynikało, aby postępowanie apelacyjne – które starali się zainicjować – było pozbawione szans powodzenia. Jak zauważył Trybunał, Sądy obu instancji założyły a priori, że Klienci Kancelarii powinni byli zadbać o wcześniejsze zgromadzenie środków finansowych na pokrycie opłaty i tym samym nie rozważyły właściwie ich sytuacji majątkowej. W konsekwencji, Trybunał uznał, że zobowiązanie do pokrycia kosztów wniesienia apelacji stanowiło nieproporcjonalne ograniczenie prawa dostępu do sądu.

Trybunał zasądził zarówno słuszne zadośćuczynienie za krzywdę jak i zwrot kosztów postępowania prowadzonego przed Trybunałem.

Sygn. akt: 51832/13 Szewczykowie przeciwko Polsce

Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację strony pozwanej od korzystnego dla Klienta Kancelarii wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie. Tym samym Sąd Apelacyjny zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu I Instancji, na mocy którego Klientowi Kancelarii zostało zasądzone od strony pozwanej (jednej z największych grup kapitałowych w Polsce) zaległe wynagrodzenie (podstawowe i premia), zaległe inne świadczenia oraz odszkodowanie za pięć lat przestrzegania zakazu konkurencji obowiązującego go jako byłego dyrektora finansowego i wiceprezesa zarządu spółki-matki.

Oddalając apelację strony pozwanej, Sąd Apelacyjny zgodził się w całości z argumentacją przywoływaną przez Kancelarię dla uzasadnienia roszczeń jej Klienta, jak również dla odparcia kontrargumentów strony pozwanej. Sąd Apelacyjny, podobnie jak Sąd Okręgowy, zgodził się z twierdzeniem Kancelarii, że przyczyna wskazana jako ta, która spowodowała odwołanie z zarządu spółki-matki Klienta Kancelarii była nieuzasadniona. To po pierwsze, a po drugie – nawet gdyby była – to i tak nie uzasadniałaby odmowy wypłaty mu zaległych świadczeń. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej sądy obu instancji nie dopatrzyły się w działaniach Klienta Kancelarii takich, jakie mogłyby być negatywnie ocenione. Oba Sądy potwierdziły też, że przez okres trwania zakazu konkurencji były dyrektor finansowy grupy kapitałowej, przestrzegał zakazu konkurencji.

Wartość zasądzonych kwot wraz z odsetkami przekraczała na dzień wydania wyroku Sądu Apelacyjnego 32 miliony złotych.

Sygn. akt I AGa 338/20

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej) oddalone zostało w całości powództwo – aktualnie już byłej – organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi („OZZ”) przeciwko Klientowi Kancelarii – innej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

Powód domagał się łącznie zapłaty kwoty prawie 2.500.000 zł tytułem pobranych przez Klienta Kancelarii należności od producentów, importerów i przedsiębiorstw reprograficznych opłat na podstawie przepisów art. 20 i 20¹ ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a rzekomo niewypłaconych Powodowi we właściwej wysokości.

Sąd Apelacyjny podzielił w całości argumentację Kancelarii, zgodnie z którą utrata statusu OZZ w toku sprawy (co stanowiło pochodną cofnięcia Powodowi przez Ministra Kultury zezwolenia na zbiorowe zarządzanie) spowodowała, że Powód utracił legitymację czynną, a bez znaczenia było to, kiedy rzekome należności miały stać się wymagalne (przed czy po tej utracie).

Niezależnie od tego, Sąd Apelacyjny, podobnie jak Sąd Okręgowy, zgodził się z twierdzeniem Kancelarii, że przeprowadzane na zlecenie Klienta Kancelarii, przez jeden z Instytutów Badań Rynku i Opinii Publicznej, przez ostatnie kilkanaście lat, badania statystyczne na temat udziału utworów reprezentowanych przez OZZ wśród utworów kopiowanych były prawidłowe, a zatem żadna niedopłata na rzecz Powoda nie powstała.

Sygn. akt: VII AGa 60/21

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację uczestniczki – spadkobierczyni ustawowej – na postanowienie Sądu Rejonowego, który stwierdził nabycie spadku po zmarłej osobie fizycznej na rzecz reprezentowanego przez Kancelarię niemieckiego stowarzyszenia rejestrowego (eingetragener Verein). Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie przez Sądy, że niemiecki testament wspólny (tzw. Berliner Testament) jest ważny. Po prawie 9 letniej batalii Sądy obu instancji rozstrzygnęły na korzyść Klienta Kancelarii szereg interesujących i istotnych prawnie, a w sprawie spornych, problemów. Jednym z nich była kwestia charakteru (formalnego czy materialnego) testamentów wspólnych w świetle postanowień Konwencji dotyczącej kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych, sporządzonej w Hadze w dniu 5 października 1961 roku („Konwencja Haska”). Kolejnymi były kwestie:

• relewantnych w sprawie przepisów niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB);
• konieczności stosowania wyrażonego w art. 942 polskiego kodeksu cywilnego zakazu sporządzania testamentów wspólnych;
• zakresu zastosowania polskiej ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców do spadków otwartych po nowelizacji jej art. 8 obowiązującej od dnia 4 maja 1996 roku, a także wykładnia użytego w art. 8 ust. 2 tej ustawy terminu „przedsiębiorca” przy uwzględnieniu art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wyrażonej w tym przepisie zasady swobody przepływu kapitału.

Sądy uznały, iż w oparciu o postanowienia Konwencji Haskiej zagraniczne testamenty wspólne są ważne także na gruncie prawa polskiego i mogą stanowić podstawę nabycia nieruchomości przez zagraniczne osoby prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej bez konieczności uzyskiwania stosownego zezwolenia ministra spraw wewnętrznych.

Sygn. akt: II Ca 2245/18.

Sąd Apelacyjny w Krakowie prawomocnie zmienia wyrok Sądu Okręgowego na korzyść Klientki Kancelarii i zasądza na jej rzecz od pozwanego wykonawcy prac budowlanych zwrot nadpłaty (łącznie kilkaset tysięcy złotych) dokonanej na podstawie ustnej umowy, w ramach której strony jedynie szacunkowo ustaliły koszty remontu, na poczet którego Klientka Kancelarii wpłacała zaliczki; ich suma przewyższyła koszty wynagrodzenia za remont. Sąd Apelacyjny nie uznał zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego. Nie podzielił jego twierdzenia, że umowa była umową o dzieło (gdzie okres przedawnienia to 2 lata). Sąd Apelacyjny w całości przychylił się do argumentacji Kancelarii, że pomiędzy stronami została zawarta umowa o remont. Brak opracowania projektu i niewskazanie dokładnej kwoty wynagrodzenia w umowie nie wyklucza takiej kwalifikacji. Sąd podzielił argumentację, że wystarczające jest zobowiązanie inwestora do zapłaty za wykonane prace, a brak projektu wynikający z charakteru prac (remont) nie ma – wobec wynikającej z art. 658 k.c. dyrektywy jedynie odpowiedniego stosowania przepisów o umowie o roboty budowlane do umowy o wykonanie remontu – zasadniczego znaczenia. Taka kwalifikacja umowy pozwoliła podzielić argumentację Kancelarii, że w sprawie termin przedawnienia roszczeń wynosił nie 2 lecz 3 lata.

Sygn. akt: I ACa 414/20

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na korzystny dla Klienta Kancelarii – zagranicznego uniwersytetu – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który z kolei uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług (VAT). Wydana interpretacja dotyczyła posiadania statusu podatnika podatku VAT w Polsce przez uniwersytet, opodatkowania podatkiem VAT pożytków z tytułu wynajmu nieruchomości zgromadzonych na koncie powierniczym przez kuratora spadku oraz statusu prawnego kuratora spadku. Sądy przychyliły się do stanowiska Kancelarii, że interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz przy błędnej wykładni prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zinterpretował przepisy ustawy o VAT oraz kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zarządu sprawowanego przez kuratora spadku, akceptując argumenty Kancelarii. Te zaś były oparte na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sądy obu instancji podkreśliły, że kurator spadku jest zastępcą pośrednim spadkobiercy, przez co Klient Kancelarii przed objęciem spadku nie mógł dysponować nieruchomością jak właściciel. Uniwersytet nie był zatem bezpośrednim beneficjentem przychodu z tytułu wynajmu, a brak władztwa nad nieruchomością wyklucza świadczenie usług najmu z jej wykorzystaniem przed objęciem spadku. W konsekwencji pożytki uzyskane z tego tytułu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Sygn. akt: I FSK 565/19

Sąd Najwyższy uznaje skargę kasacyjną złożoną przez Kancelarię w sprawie o zapłatę kilkudziesięciu tysięcy euro. Klient Kancelarii, twórca zagraniczny, domagał się stwierdzenia naruszenia autorskich praw osobistych i majątkowych w związku z publikacją i wykorzystaniem fotografii oraz rysunków bez jego zgody i bez oznaczenia go jako twórcy przez wydawcę z Polski. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zmienił w całości korzystny dla twórcy wyrok Sądu Okręgowego. Pomimo uznania za prawidłowe ustaleń faktycznych sądu I instancji, sąd odwoławczy przyjął odmienną ocenę prawną choć w istocie nie wyjaśnił podstawy prawnej wyroku. Sąd Najwyższy dostrzegł te uchybienia podzielając argumentację skargi kasacyjnej i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W sprawie Sądy pochylały się nie tylko nad zagadnieniami z zakresu polskiego prawa autorskiego, ale i wykładnią umowy przy zastosowaniu prawa obcego – niemieckiego.

Sygn. akt I CSKP 129/21

Sąd Apelacyjny w Krakowie prawomocnie oddala apelację złożoną przez pozwanego w sprawie, w której powódka – Klientka Kancelarii domagała się zapłaty tytułem zwrotu kwoty wpłaconej przez nią wykonawcy robót budowlanych po odstąpieniu przez nią od tej umowy. Kancelaria reprezentowała Klientkę także w postępowaniu w pierwszej instancji, zakończonym uwzględnieniem jej żądania w całości przez Sąd Okręgowy. W sprawie Sądy zajmowały się kilkoma istotnymi zagadnieniami prawnymi, m.in. charakterem umowy zawartej przez strony i tym, jakie regulacje należy stosować do oceny długości terminu przedawnienia roszczeń z umowy o roboty budowlane w przypadku odstąpienia od niej. Nadto Sąd oceniał, czy wysłanie oświadczenia o odstąpieniu od umowy na adres e-mail pozwanego, który strony wielokrotnie wykorzystywały do wzajemnych kontaktów, mimo że powódka nie otrzymała żadnej odpowiedzi na to oświadczenie ani też potwierdzenia jej otrzymania przez wykonawcę, było skuteczne. Sąd Okręgowy – co Sąd Apelacyjny zaakceptował – uznał, że w sytuacji, w której Klientka Kancelarii nie otrzymała żadnej informacji z serwera poczty elektronicznej mogącej wskazywać na to, że przesłana prze nią wiadomość nie dotarła do skrzynki elektronicznej pozwanego, należy uznać jej oświadczenie za skutecznie złożone z chwilą wysłania.

Sygn. akt: I ACa 1059/20

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną strony postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, utrzymując tym samym korzystny dla Klienta Kancelarii – firmy deweloperskiej – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej. Orzeczenie potwierdza, że działania Klienta Kancelarii były zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał – zgodnej z poglądami prezentowanymi przez Kancelarię – wykładni i rozróżnienia pojęcia interesu prawnego i interesu osób trzecich na gruncie ustawy prawo budowlane, a także miarodajnych dla licznych inwestycji deweloperskich pojęć „powierzchni biologicznie czynnej” oraz „kondygnacji”. Sąd potwierdził także, wskazywany przez Kancelarię jako ugruntowany, pogląd judykatury, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez niezawiadomienie (wadliwe zawiadomienie) strony o zebraniu materiału dowodowego, możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko, gdy stawiająca go strona wykaże, że to uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych pozostających w związku przyczynowym z wynikiem sprawy.

Sygn. akt: II OSK 2181/20

Nakładem wydawnictwa Wolter Kluwer Polska, pod redakcją naukową prof. Ryszarda Markiewicza, ukazuje się unikatowy na rynku polskim dwutomowy komentarz do aż trzech powiązanych ze sobą tematycznie ustaw z zakresu prawa własności intelektualnej. Są to: ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawa o ochronie baz danych oraz ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Komentarz liczy ponad 3.000 stron. Jego współautorami, obok innych wybitnych naukowców oraz praktyków, specjalistów prawa własności intelektualnej, są partnerzy Kancelarii: adwokat dr Anna-Maria Niżankowska-Horodecka (w części komentarz do przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – w Tomie I) i radca prawny dr Sergiusz Szuster (w części komentarz do przepisów ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi – w Tomie II).